Rzymski statek zatonął 2200 lat temu. Analiza smoły pokazała, gdzie był naprawiany

28 kwietnia 2026, 09:43

Naukowcy zbadali substancję uszczelniającą kadłub rzymskiego statku handlowego zatopionego 2200 lat temu i odkryli, że jej skład chemiczny oraz uwięzione w niej pyłki roślin zdradzają nie tylko sposób produkcji smoły, ale też miejsca, w których statek był naprawiany podczas rejsów po Adriatyku.



Nereida - zagadka nietypowego księżyca Neptuna rozwiązana?

22 maja 2026, 08:07

Jednak to nie Tryton jest najbardziej zagadkowym księżycem Neptuna, a Nereida. Jest trzecim co do wielkości i dziewiątym pod względem odległości od planety księżycem planety. Odkryty został przez holenderskiego astronoma Gerarda Kuipera w 1949 roku i przez dekady pozostawał zagadką. Nereida ma wysoce eliptyczną orbitę, jest wyjątkowo blisko planety i nie wykazuje ruchu wstecznego charakterystycznego dla obiektów przechwyconych


Yuvan Goren i spektroskop

Archeologia śledcza: dawna korespondencja

8 sierpnia 2010, 10:33

Dla historyków, analizujących dawne listy, ważna jest wiedza o nadawcy i odbiorcy. Czasem z samego listu trudno orzec, kto jest nadawcą, im głębiej sięgamy w przeszłość, tym jest to trudniejsze. A już zwłaszcza w przypadku glinianych tabliczek sprzed trzech i pół tysiąca lat.


Pomiar stawowego zużycia materiału

24 listopada 2010, 13:00

Ferrografia jest od dawna stosowana do analizy olejów, smarów i płynów hydraulicznych. Próbkę umieszcza się w silnym polu magnetycznym. W ten sposób można np. odseparować cząstki pochodzące ze zużycia silników. Teraz naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie chcą zastosować zmodyfikowaną wersję tej metody – bioferrografię – do oceny stanu implantów ortopedycznych, skuteczności leków czy diagnozowania różnych chorób, np. nowotworów, na wczesnych etapach.


Droga Mleczna zderzyła się z Krakenem. Odtworzono drzewo genealogiczne naszej galaktyki

18 listopada 2020, 04:09

Międzynarodowy zespół astronomów pracujący pod kierunkiem doktora Diederika Kruijssena z Uniwersytetu w Heidelbergu oraz doktora Joela Pfeffera z Liverpool John Moores University stworzył drzewo genealogiczne naszej galaktyki, a o wynikach swoich badań poinformował na łamach Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.


Skąd na Ziemi woda? Ważnym jej źródłem jest... Słońce

30 listopada 2021, 10:47

Zespół naukowców z Wielkiej Brytanii, Australii i USA opisuje na łamach Nature Astronomy wyniki swoich badań nad asteroidami, z których wynika, że ważnym źródłem wody dla formującej się Ziemi był kosmiczny pył. A w procesie powstawania w nim wody główną rolę odegrało Słońce.


Jedne z najstarszych monet wikingów przyniosły zaskakujące informacje

17 czerwca 2026, 11:06

W 2018 roku, podczas prac w okolicach Damhus na południe od duńskiego Ribe, odkryto coś wyjątkowego – 266 srebrnych wikińskich monet, które spoczywały w ziemi przez ponad tysiąc lat. Opublikowane właśnie wyniki ich analizy chemicznej i izotopowej rzucają nowe światło na początki wikińskiego systemu monetarnego oraz na zaskakująco dalekie połączenia handlowe wczesnośredniowiecznej Skandynawii.


Czy rośliny mogą pomóc w lokalizowaniu ludzkich zwłok?

7 września 2020, 11:23

Botanicy sądowi chcą sprawdzić, czy rośliny mogą pomóc w odnalezieniu ciał. Artykuł dotyczący tego zagadnienia ukazał się właśnie w piśmie Trends in Plant Science.


Już w XV wieku chińscy chirurdzy stosowali środki znieczulające

26 maja 2026, 10:55

Niezwykłe odkrycie archeologów z Chin rzuca nowe światło na medycynę dynastii Ming i sugeruje, że tamtejsi chirurdzy dysponowali zaskakująco skutecznymi środkami przeciwbólowymi już w XV wieku. Opublikowane właśnie na łamach Antiquity wyniki badań łączących archeologię, chemię analityczną i historię medycyny, każą nam przemyśleć na nowo to, co wiemy o dawnej chirurgii.


Stymulacja magnetyczna mózgu odchudza via mikrobiom

4 kwietnia 2017, 11:41

Przezczaszkowa głęboka stymulacja magnetyczna (ang. deep transcranial magnetic stimulation, dTMS) mózgu pozwala otyłym ludziom schudnąć, zmieniając skład mikroflory ich jelit.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk